13 ژوئن 2024- محققان دانشگاه پیتسبورگ، رویکرد بالقوه ای را برای کاهش خطر ابتلا به دیابت مرتبط با داروهای ضد روان پریشی که به طور گسترده تجویز می شوند، معرفی نمودند.

این مطالعه شواهد اولیه ای را ارائه می دهد که از تجویز همزمان داروهای ضد روان پریشی و دارویی که مانع از مسدود شدن گیرنده های دوپامین در لوزالمعده می شود، حمایت می کند، تا داروهای ضد روان پریشی بتوانند این گیرنده ها را در مغز مسدود کنند اما سبب عوارض جانبی متابولیک، از جمله اختلال در کنترل قند خون نشوند. این رویکرد هم اکنون در Diabetes منتشر شده است.

این تحقیق همچنین ممکن است توضیح دهد که چرا داروهای کنترل وزن، از جمله داروهای جدید نوروپپتیدی Wegovy و Ozempic، ممکن است آنطور که انتظار می رود در کنترل اختلال قند خون ناشی از داروهای ضد روان پریشی موثر نباشند. بیمارانی که افزایش وزن مرتبط با داروهای ضد روان پریشی را تجربه می کنند، ممکن است وسوسه شوند که این داروهای جدید را برای کنترل سیری مصرف کنند اما ممکن است یک علت اساسی مهم دگلیکیشن ناشی از دارو(drug-induced deglycation) را نادیده بگیرند.

پرفسور زاخاری فریبرگ، نویسنده ارشد این مقاله و دانشیار روانپزشکی و زیست‌شناسی سلولی در دانشکده پزشکی پیتسبورگ، گفت: «تاثیر داروهای ضد روان پریشی تنها به مغز محدود نمی شود». حفظ متابولیسم گلوکز مستلزم این است که مغز در ارتباط دائمی با بقیه بدن باشد و بالعکس. داروهای ضد روان پریشی نسل بعدی را می توان به عنوان یک استراتژی جدید برای کنترل اختلالات قند خون و دیابت اصلاح کرد.

اکثر داروهای آنتی سایکوتیک تجویزی با مسدود کردن دسته ای از گیرنده های مغز که به یک انتقال دهنده عصبی به نام دوپامین - مولکول سنگ بنای سیستم پاداش مغز و کنترل حرکت هدایت شده مغز - پاسخ می دهند، عمل می کنند. با این حال، یک نوع فرعی از گیرنده های دوپامین که به داروهای ضد روان پریشی پاسخ می دهند، به نام گیرنده های دوپامین D2، منحصر به مغز نیستند.همانطور که تحقیقات قبلی پرفسور فریبرگ نشان داده است، داروهای ضد روان پریشی گیرنده هایD2 موجود در پانکراس را نیز مسدود می کنند.

این کشف پرفسور فریبرگ نشان داد که دوپامین پانکراس با تعامل با گیرنده‌های D2 روی سطح سلول‌های پانکراس که تولید و ترشح هورمون‌های انسولین و گلوکاگون را کنترل می‌کنند، نقش کلیدی در کنترل قند خون بازی می‌کند. وقتی تعادل شکننده ی بین هورمون‌های افزایش‌دهنده و کاهش‌دهنده گلوکز توسط داروهای ضد روان پریشی بی‌ثبات شود، اختلال قند خون و دیابت را ممکن است به دنبال داشته باشند.

با این حال، می‌توان سیگنال‌دهی محیطی دوپامین را برای بهبود درمان حفظ کرد. این تیم با همکاری محققان مؤسسه ملی سلامت در مورد سوء مصرف مواد مخدر(NIH NIDA)، مولکولی را ایجاد کردند که می تواند داروهای ضد روان پریشی را از مسدود کردن گیرنده های D2 در اندام هایی مانند پانکراس، اما نه در مغز، باز دارند.

این مولکول که بروموکریپتین متیودید[1] یا BrMel نامیده می شود، از نظر ساختاری شبیه بروموکریپتین است که داروی مورد تایید FDA برای درمان دیابت نوع 2 می باشد، اما تغییراتی در ساختارش وجود دارد که باعث می شود در صورت تجویز سیستمیک، کمتر از سد خونی مغز عبور کند، بنابراین فعالیت آن به اندام های محیطی محدود می شود.

مطالعات اولیه روی موش ها نشان می دهد که اثرات دوپامین بر متابولیسم گلوکز نیاز به ارتباط بین مغز و اندام های محیطی از جمله پانکراس دارد.

آزمایش‌ها نشان داده‌اند که برخلاف بروموکریپتین تجویز شده به‌صورت سیستمیک که پروفایل گلوکز موش‌های مقاوم به انسولین را بهبود می‌بخشد،BrMeI  محدود به اندام های محیطی یا بروموکریپتینی که مستقیماً به مغز تحویل داده می‌شود، سبب این بهبود نمی شود. داروهایی مانند BrMeI که می‌توانند از اثر داروهای ضد روان پریشی بر روی اهداف محیطی جلوگیری کنند، ممکن است در پیشگیری یا حتی معکوس کردن اختلال قند خون مفید باشند.

پرفسور فریبرگ و همکارانش در پیتسبورگ در مراحل اولیه یک کارآزمایی بالینی ایمنی هستند تا اطمینان حاصل کنند که اثرات درمانی داروهای ضد روان پریشی زمانی که این داروهای روانپزشکی همراه با بروموکریپتین(که تاییدیه ی FDA را دارد) تجویز می شوند، حفظ می شود یا خیر. آنها امیدوارند آزمایش بزرگتری را برای آزمایش اثربخشی BrMel و مولکول های مشابه برای محدود کردن اختلالات قند خون در چند سال آینده راه اندازی کنند.

پرفسور فریبرگ گفت: «این واقعیت که هم مغز و هم بدن برای حفظ کنترل قند خون پایدار مورد نیاز هستند، بعد جدیدی را در درک عصب روانپزشکی فراهم می کند و شروع به ادغام بخش های مختلف دانش در مورد سیستم های مختلف اندام در یک "کل منسجم"، می کند.

وی افزود: اکثر داروهای روانپزشکی توسط پزشکان عمومی تجویز می شود نه روانپزشکان، و ما امیدواریم که این تحقیقات در مورد اهمیت ارتباط بین مغز و بقیه بدن در حفظ عملکردهای فیزیولوژیکی آگاهی بخش باشد و به پزشکان هنگام تجویز این داروها یادآوری کند که داروهایی که برای تأثیر بر اهدافی در مغز طراحی شده اند، مانند داروهای روانپزشکی، ممکن است اقدامات مهمی در خارج از مغز انجام دهند."

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2024-06-hints-tools-diabetes-antipsychotic-medications.html